Este ano quixemos sorprender cunha marcha especial, diferente, que ninguén máis puidese permitirse. Non buscamos as mellores trialeras nin as fragas máis frodosas. Non queríamos subidas largas e esixentes nin vellos carreiros escondidos nos vales do Morrazo. No primeiro memorial xa se organizou unha ruta semellante, pero daquela viñeron dez veces menos ciclistas, nós tiñamos seis veces menos experiencia e o clube sería unhas tres veces máis pequeno. Que bonito! Como crece a nosa afección, como a xente redescubre o monte, como o deporte non é sinónimo de competición, regras e árbitros senón de liberdade, ocio e harmonía co medio.

Decidimos levarvos a Cabo Home para que dar a coñercer este lugar máxico. Aos que coñecedes a zona, queríamos ensinarvos camiños novos, animarvos a un turismo diferente do cochedependente que non sabe agardar para deixar cruzar a deportistas amantes da natureza ocupando a súa sagrada, exclusiva e carísima vía asfaltada. A ruta é aínda máis valiosa para nós, os de Cangas. Cando chova poderemos gozar nos novos camiños que abrimos ou limpamos para ter unha ruta divertida e variada a cabo Home, pronto será un clásico recurrente dos nosos fins de semán.
Cabo home é terra de extremos, de grandes temporais. De cantís onde os percebeiros pelexan coas ondas, cerca dos os surfeiros máis osados. Navegantes e piragüistas. Paseantes e ciclistas, buscadores de setas e fotógrafos, escaladores, buceadores, apaixoados da historia ou dos castros teñen razóns de sobra para visitar Cabo Home en calquera época do ano.

Na entrada está o monte do Facho, co cumiu que descende cunha caída vertical ata o mar. Aquí érguese un incrible castro que domina as Cíes e o atlántico. Hai un altar no que, en épocas prerromanas, traían grandes pedras labradas como ofrenda ao deus Berobreo (mesma orixe que Breogán), deus do Alén, un deus pagán aínda benerado despois, cando Galicia xa era oficialmente cristiana. Chégase aquí en peregrinación a un dos Finisterres galegos. Máis alá só queda o fin do mundo e as misteriosas illas habitadas seres tenebrosos e as almas dos mariñeiros mortos e desaparecidos segundo a lenda celta.

Este que percorremos na marcha é tamén o “camiño dos Mortos”, chamado así porque era por onde se levaban os cadaleitos dende Donón ata Hío cando aínda non había capela no primeiro. Dónn era un deus Irlandés, o deus dos mortos, que xace enterrado nunhas illas eternamente rodeadas de néboa. Os expertos din que é improbable que Donón proveña de aí pero, sería bonito. Mentres as igrexas e capelas do morrazo poñen o seu altar no leste para que os feligreses estean de costas ao Oeste, ao fogar do deus dos mortos, onde o Sol agoniza todas as tardes. Pero nós tornámonos coa nosa teima pagán e adoramos ao deus da morte levando as nosas ofrendas a a Donón, a onde habita o Deus dos mortos.

Percorremos os camiños polos que os carnavais de Hío estoupan cada ano nunha orxía de viño e desvergonza, nun aquelarre inmemorial en que se peregrina entre aldeas revivindo canda ano a festa máis grande e pagán, a festa dos veciños a maior troula que vos podedes imaxinar.
Voltando ao noso tema: sabíamos que sería complicado organizarse na marcha porque se cruzan demasiadas estradas (os camiños estaban antes, debían ter preferencia), porque o sol anima aos visitantes motorizados das nosas saturadas praias e porque e o terreo era rompepernas e ata areoso por momentos. Co que non contábamos era con que aparecesen máis de mil ciclistas e con que a previsión de nubes e claros acabase converténdose nun aterrador sol de verán.

Conseguimos saír (case) puntuais de Cangas para disfrutar dos agradables sendeiros costeros recén ardidos entre rochas ata Liméns. Formáronse un par de embotellamentos cos que non contábamos a pesar de incluir costas para estirar o pelotón, que incluimos na ruta de forma cruel e innecesaria.
Os que controlaron os cruces tiveron que aturar malos modos, berros e inxustificadas queixas. Resulta que señoritos que veñen o fin de semán á Praia ou que montaron segundas e terceiras casas, legal ou ilegalmente, non poden aturar 5 minutos de espera. Eles non saben eventos deportivos na natureza, gratis, non competitivos e abertos a todos. Non señor, dous minutos máis tostándome na praia como un tonto son máis importantes. Resulta que as estradas son intocables se non é para o rei coche.
Pronto nos achegamos ás subidas máis duras. Eses empedrados cara arriba para que vos retorzades e vos desmoralicedes. Nós levábamos entrenando uns meses. Se non vos salíu á primeira repetide, xa veredes o rápido se progresa.
O paso dos quilómetros foi ennegrecendo a nosa caravana multicolor e os ciclistas convértense en sombras sudorosas nunha gran tormenta de area. Pero pronto chegan as vistas do Hío e Ría de Aldán, o bosque na dunas, ass praias de Nerga, Viñó e Melide, as Cíes a tiro de pedra, a vertixinosa costa da vela, os tres faros de cabo Home, a paradisíaca Praia de Melide, o avituallamento xunto ao castro do Facho e a subida deixando atrás a fisterra do Morrazo..
Xa na segunda parte, a distancia de cabeza a cola acercábase ás dúas horas e, áinda así, había problemas de saturación. Tras a baixada, a tranquilísima Praia de Vilariño para ver Aldán dende a parte alta e así, pasar ao Bosque Encantado, e a pelearse coa subida final.
Xa vistes que ao final non foi para tanto. Un par de rampas duras e terreo variado para, finalmente, chegar sen máis a Cangas. A trialera final resultou demasiado danada e perigosa así que tivemos que pechala pronto. Invítovos a probala noutra época.
Os que íamos na cola quedamos cunha sensación de ruta de sufrimento extremo pero bueno, seguro que moito máis adiante pensaron que só era un paseíño. Eu, dende logo, vin caras esbrancuxadas, vómitos, calambres e e pájaras de libro. Hai que regular, alimentarse e beber, pero sobre todo hai que andar en bici.
De volta á civilización, tras a reconciliación co mundo puidemos volver a lambernos as feridas e a soñar con máis mañans de domingo entre mares e montañas.
Gracias pola vosa comprensión e por facernos felices vindo un ano máis.

Por certo: no parte de feridos, nada grave que salientar. Un par de persoas cara Hospital: un golpe importante no peito e unha rapaza cunha boa brecha no brazo. Iso foi moi mala sorte porque ía moi a modo pero caíu mal.

Advertisements

Este venres, como de costume, o tempo ameazaba con rebelarse pero, como sempre, a noite trouxo a calma e temperatura ideal para pedalear.
Xuntámonos cinco dos clásicos das nocturnas. Tamén chegou de Moaña Raiñas39, atraído polos rumores de rutas suaves nocturnas con toque gastronómico e cata controlada. E tamén trouxeron engañado de Vigo a Alberto, prometéndolle un paseíño relaxado para facer un pouco de fame ata a taberna.

Tuchis parece inofensivo con ese falar tranquilo, rodar regular e controlado, pelo blanco e propoñendo animaladas como se falase de dar unha volta polo carril bici.
Saímos cara San Roque e Monte Carrasco quentando motores. Dende o colexio subimos pola parte de atrás. Así as vistas de Aldán xa case a escuras animáronnos na pedregosa subida . Teríamos que saír algún día máis cedo e así deslumbrarnos coa espectacular posta de Sol sobre Ons e a ría de Aldán desta ruta. A mente manda máis que o corpo nas subidas, nótase ben ao subir eses tramos técnicos e duros con máis decisión e confianza que de día, sen entrar con medo nos tramos máis complicados.

Baixamos cara o outro lado e aquí Tuchis decidiu meterse pola parte mala da pista, acabando nunha voltereta, que non fixo que lle volvese o sentido. Dende San Cosme seguimos a pista ata a subida a Hermelo. Non collemos a pista clásica senón uns metros antes, por unha sucesión de camiños técnicos, duros e sucios coa disculpa de acortar: para min os mellores. Alberto xa empezou a velo nejro e aínda non sabía da rampa da pista de Hermelo, a máis dura, a máis difícil, a que pon o corazón a tope e o equilibrio a proba. Aquí presumo eu de que cun pouco de sorte, confianza e unha cuberta nova, subina do tirón.
Non paramos na Cruz por medo a quedar sen comida e fixemos ben. A taberna de arriba estaba pechada pero con luz. Asomámonos con cara de pena e apareceu o chaval invitándonos a pasar e gosar do avituallamento. Repetimos menú con Xarrete e Xamón asado, viño e cervexa, postre e chupitos: con estes régimenes acadaremos á eterna xuventude de corpo e espíritu que nos amosan cada día e cada noite os veteranos.

Saímos animados, envalentonados, sentíndonos indestrutibles e poderosos pero nas rampas que quedaban non se subía con soltura e subíase a comida á boca. Chegamos ó Paralaia e Tuchis propuxo facer historia, ser os primeiros en baixar o Bimbón de noite. Eu non coñecía o Bimbón, esa larguísima trialera de cu-pa-tras con retos en forma rejos, raíces, pedras, laxes, paus, curvas e bikers zapateados.
Xosé amosounos que o de Tuchis non era casulidá, os de Tirán buscan pedras para campanear e baixar a rebolos. Volvín a ver en primeiro plano o voo coa única consecuencia dunha luz extraviada e parón para reparar. Disfrutamos ou sufrimos o resto do Bimbón, para algún foi todo un re-descubrimento.

Tras o subidón (de adrenalina) xa tiramos por San Martiño e os Remedios. Non lle perdonamos nin o río dende A Rúa para acabar coa entrada triunfal no Ambigú. Cubatita e todos pa casa, bueno case todos. Eu marchei ás 4…. para ducharme e volver a saír. E diredes, que fai este individuo escribindo a estas horas? O Bimbón deixoume sen pastillas de freno e claro…. houbo visita a Diego, que o domingo hai que estar para dalo todo outra ves.

Este venres 6 de Maio, sen a luz tene e romántica da lúa, sairemos de Cangas ás 21.30 para unha nova convocatoria de marcha nocturna.

Subidas duras no lusco e fusco, papatoria nas tabernas ou furanchos de terras de Hermelo e descensos por camiños coñecidos seguirán a distinguir esta cita, que seguiremos facendo dúas veces ao mes mentres o tempo acompañe.

Para as baixadas escuras e traizoeiras, unha oración que nos protexa.
Hermelo nuestro que estás en el cielo
santificada sea tu taberna
venga a nosotros tu vino;
hágase tu camino tanto por pista como sendero
Danos hoy nuestro pan de cada día; (e aljo máis se pode ser)
perdona nuestras mañanas de domingo,
como también nosotros perdonamos a los que van por carretera;
no nos dejes caer en el socavón, y líbranos del can

amén


Levántaste cedo no fin de semán, e a cama é un cálido e acolledor ventre materno, mentres o no afora espera un mundo xélido e duro. Incorpóraste notando que os músculos aínda dormitan e camiñas como un zombi lento pero imparable á cociña. Recordas que nestes días sí que é importante un bo almorzo pero daste conta de que non hai tempo para exprimir, tostar ou untar. Tes que acudir á caloría industrial, creado a miles de kilómetros con misteriosas graxas animais con forma de galleta, croisant ou napolitana. Buscas complementos repartidos por toda a casa: casco, mochila, guantes, barritas,… por que non terei todo xunto nun lado? Estas zapatillas dan noxo pero non da tempo a limpalas. Hai que ordenar todo isto, vou vaciar un armario enteiro para a bici… se me deixan.

Haberá frío, chuvia, o tempo quecerá rapidamente ou toca ir abrigado toda a mañán. E eu, galoparei coa forza dun pura sangre ou bufarei como unha morsa sebosa arrastrándose por unha praia antártica? É un deses días de pés conxelados ou de sudar envolto en prendas inútiles? Miras pola ventana; merda, está escuro e non sei se andará a chover.
Xa te sintes mellor co traxe posto, o uniforme para a pelexa, algo deteriorado por golpes e desgastes. Non hai marcha atrás, sería ridículo quitar agora o disfraz. Onde andarán as gafas, ao carallo o tempo acábase.

Xa vas con retraso ao chegar ao garaxe. Ves a máquina e parece triste alí apartada na oscuridade. Cando a tocas está fría e agarrotada, tamén lle costa comezar a moverse. Obsérvala e parece complexa, angulosa, áspera, inhumana. Semella un potro de tortura ingobernable. Algún sicópata creou este artefacto de maltrato a torpes aprendices de deportistas ou naturalistas. Isto non pode servir para voar sobre as pedras, atravesar lameiras ou agarrarse ás costas imposibles, é un ferro mal feito pero bueno,a intenalo. Comeza o ritual cando analizas o estado da compañeira de viaxe. Buscas de forma meticulosa imperfeccións sutís. É impropio dun manazas como ti pero comprobas se a presión é a adecuada, ruídos reveladores de rozamentos, imprecisións nos cambios, holguras nos eixos ou derrames de graxa. Xiras a roda e oes sonar o carrete con deleite, como a ruleta dun casino xogando coa sorte. Sempre comprobas os frenos, non sabes por que, nun coche non se che ocorrería facelo. Miras os tacos da cubierta, xa tocaba cambiala pero vai tirando e ves con preocupación algo desfiachándose no cable de cambio, malo será, pensas. Cantos rascazos! Xa parece vella e non ten nin un par de anos e parece como se lle saísen arrugas na pintura.

Parece mentira que un trebello así de caro precise tantas atencións, non me estarán enganando? Pero montar en bici é máis completo que pilotar un coche, nuns minutos o vehículo será parte do teu corpo, entenderás o significado cada vibración como se fose a túa propia pel a que vai rodando polo chan. Brazos e pernas son parte da amortiguación. A pel é carrocería. Desprazas o corpo de adiante atrás ou aos lados para manter o equilibrio de forma constante e case inconsciente. O cambio axuda a que non gripes o motor humano, hai que manexalo con coidado, podes ser agresivo ou conservador. Os pedales e vielas poñen estabilidade e agarre, puños e sillín dan axilidade para xirar, inclinarse ou correxir trazadas.
A roda xa comeza a xirar, antinatural, polo frío asfalto da mañán da triste e sucia de inverno ata chegar ao punto de encontro. O día comeza a asomarse sen decidirse entre un sol frío e cegador ou nubes cálidas e húmidas. Arrancamos perezosos buscando blandura térrea. Un quecemento urbano lévanos pronto ao noso hábitat natural, mmmm

Cortegada achégate esa maxia que ten o río Miño e que nos atrae a todos os galegos. Esa arteria galega percorre máis de 300 quilómetros recollendo auga dende as aldeas máis recónditas de Lugo, formando os impresionantes canóns de Ourense e chegando ata os prácidos xardíns de Pontevedra. O Miño transmite vida, historia e sabiduría. Os pobos das súas beiras viven ao ritmo do río e nós imos descubrilo.

No seu percorrido, o Miño crea algunhas das paisaxes acuáticas máis espectaculares do país brillando, como poucas, a zona do Ribeiro. A unión do Miño e o Avia dará paso, máis abaixo, a un tramo sombrío con canóns angostos onde se alternan fértiles fragas e vides para elaborar o máis doce Ribeiro.

O concello máis meridional do Ribeiro é Cortegada, último concello de Ourense segundo se baixa polo río. Aquí as bodegas emerxen entre bosques impenetrables e un belo balneario que é punto de saída de sendas fluviais e da nosa ruta en bicicleta de montaña. Calquera é boa época para compartir con alguén a exuberante ruta que vos propoño. No verán disfrútase dunha ruta sombría e húmida, as alfombras de follas no inverno ou a exhuberancia primaveral. No outono deslumbran as inesquecibles estampas das agonizantes follas amarelas e marróns de árbores e vides que se ven reflexadas no ancho e agarimoso río.
A ruta que vos propoño non chega aos 25 quilómetros, pero non vos confiedes porque ten tramos de subida realmente duros.
A 15 minutos de A Cañiza ou de Salvaterra de Miño temos o concello de Cortegada, non moi poboado nin coñecido pero agacha unha xoia, unha ruta para bicicleta de montaña con beleza excepcional.

Pártese do Balneario, edificio modernista que data do 1937 e ao que quizais nos interese facer unha visita máis adiante. Sáese en sentido contrario á corrente para ir percorrendo un espectacular carreiro pegado ao río, que imos observando á nosa esquerda, sempre a escasos metros: así que ollo ao chan esbaradío! O impresionante carreiro entre árbores de ribeira vai por unha alfombra de follas onde os afeccionados aos cogumelos recoñecerán algún dos hongos comestibles máis deliciosos, que se agachan mimetizados coas cores do outono.

Séguese pola senda de pescadores durante 3 apacibles quilómetros para fotografar o outono desbordando orixinalidade. A continuación súbese por unha forte pendente seguindo os sinais da ruta de senderismo. Tras 300 metros ascendendo xírase á esquerda, abandonando xa os sinais da ruta, para seguir subindo por pista máis ancha e suave entre os piñeiros. O seguinte quilómetro é llano e van abríndose as vistas de novo ao río, nunha zona máis aberta dende a que se ve a nova ponte da estrada que conduce a A Cañiza, a só uns 15 minutos grazas á súa ampliación recente.
Unha corta baixada permite acercarse de novo ao río entre Castiñeiros, Carballos, Bidueiros, Ameneiros e Salgueiros. Serán corredoiras encantadoras que continúan paralelos ao Miño, aínda que só se intúe tras o frondoso bosque.

Aos 7 quilómetros afróntase unha subida dura que nos introduce a un novo mundo máis soleado, moldeado en terrazas polo home, con cepas, casas de pedra, hórreos, e leiras en aldeas pequenas e cheas de vida. Un quilómetro de subida dura condúcenos a Meréns, onde podemos parar a descansar bebendo da súa saborosa fonte antes de enfrontarnos coas rampas máis duras da xornada. En Meréns está o Pazo do Conde de Sarmiento e o escudo de Meréns, o escudo heráldico máis grande de Galicia, con 18 cuarteis rematados por unha coroa condal.

Abandónase Meréns poñéndonos a proba en terribles rampas por pista de hormigón para escalar entre vides de douradas uvas. As variedades de Mencía, Torrontes, Godello, Ferrón, Caíño, Loureira, Albariño ou Treixadura están presentes nas empinadas terrazas que se distribúen nas ladeiras máis soleadas. En metade da costa, hai que parar, xirarse e ver o Miño retorcéndose aos nosos pes para formar ondulantes meandros en vales fondos que o sol apenas consigue quentar nos día curtos de inverno. Os seguintes 3 quilómetros seguen ascendendo por pista ancha aínda que as fragas volven a pecharse aos lados e por riba do camiño. Ademais de ser unha excelente terra de setas atoparemos algunha sorpresa botánica como os abundantes madroños cos seus curiosos froitos vermellos. A parte máis alta do percorrido devólvenos a un terreo que alterna Piñeiros e Carballos ata baixar á aldea de Louredo, escondida nun rico val alongado. Nesta aldea saúdannos castiñeiros centenarios, eiras de hórreos e antigos camiños empedrados que dan idea da súa antigüidade. Outro elemento de interese será o peto de ánimas de Louredo.

Chegando a Louredo, apenas teremos traspasado o ecuador do noso percorrido pero o resto da ruta resultará bastante máis doada, discorrendo entre piñeiros por anchas pistas, case sempre en baixada e sen dificultades técnicas. A tres quilómetros do final agasallámonos cunhas últimas vistas do río ata baixar en por unha pista vertixinoso nos devolve a Cortegada e ao balneario, na Beira do Miño.
Xa suporedes que recomendo rematar o día probando algún delicioso Ribeiro da zona e relaxándose no balneario. Tanto as augas como os viños doces e afroitados serán dun interese medicinal indudable para o visitante.
Se queredes facer a ruta, podedes descargala para GPS ou extraer mapas no seguinte enlace:

Técnicamente a rutal é fácil. O nivel físico é bastante esixente. A pesar de que conta con moitas zonas llanas, hai tamén costas con desniveis importantes.